Năm 2026, robot hình người chuyển từ sân khấu trình diễn sang sản xuất hàng loạt, và cuộc đua gần như nghiêng hẳn về Trung Quốc: các hãng nước này chiếm hơn 97% lượng robot hình người xuất xưởng toàn cầu trong nửa đầu năm, theo hãng nghiên cứu Smart Analytics Global. Việt Nam có VinMotion thuộc Vingroup và một hệ sinh thái tự động hóa đang lớn dần, nhưng còn ở giai đoạn đầu. Cơ hội thực tế cho doanh nghiệp Việt, theo nhiều chuyên gia, nằm ở linh kiện, tích hợp và bảo trì nhiều hơn là làm robot hoàn chỉnh để cạnh tranh trực diện.
Thị trường robot hình người nửa đầu 2026
Theo VnExpress International ngày 14/9/2026, AgiBot là hãng lớn nhất thế giới với 8.400 robot xuất xưởng, tăng 562% so với cùng kỳ; Unitree đứng sau với 5.900 chiếc. Các tên tuổi khác gồm Galbot, UBTech và Leju. Morgan Stanley đã nâng dự báo lượng robot hình người xuất xưởng tại Trung Quốc năm 2026 từ 28.000 lên 50.000 chiếc.
Ai đang mua robot hình người
Câu hỏi thú vị hơn là robot đi đâu. Bài báo cho thấy một phần lớn chưa vào nhà máy mà vào các "trung tâm dữ liệu huấn luyện": hơn 90 trung tâm đã hoặc đang được xây ở Trung Quốc tính tới tháng 6, nơi robot thực hiện thao tác lặp lại để thu dữ liệu dạy AI. Một nhà phân tích ước tính 50–70% robot hình người sản xuất năm nay có thể nằm ở các trung tâm này.
Những ứng dụng thương mại khác vẫn ở dạng thử nghiệm: Japan Airlines thử robot Unitree cho công việc mặt đất ở sân bay Haneda từ tháng 5; Matrix Robotics nhận khoảng 1.000 đơn cho mẫu Matrix-3 giá 99.000 USD. Ở phân khúc tiêu dùng, dòng U1 của UBTech có 13.361 đơn đặt hàng tính đến 30/6, giá từ 119.800 đến 990.000 nhân dân tệ. Doanh thu robot hình người cỡ lớn của UBTech năm 2025 đạt 820 triệu nhân dân tệ, nhưng công ty vẫn chưa có lãi.
| Chỉ số | Giá trị |
|---|---|
| Thị phần xuất xưởng của hãng Trung Quốc, nửa đầu 2026 | hơn 97% |
| AgiBot | 8.400 chiếc (tăng 562%) |
| Unitree | 5.900 chiếc |
| Trung tâm huấn luyện robot ở Trung Quốc (tháng 6) | hơn 90 |
| Dự báo Morgan Stanley cho Trung Quốc 2026 | 50.000 chiếc |
Nguồn: VnExpress International, dẫn Smart Analytics Global, Interact Analysis và Morgan Stanley.
Việt Nam có gì trong tay
VinMotion và bước sang Mỹ
VinMotion là công ty robot hình người thuộc Vingroup. Theo Tuổi Trẻ News ngày 1/6/2026, Vingroup quyết định đầu tư 12,75 triệu USD vào VinMotion USA, công ty đăng ký tại Delaware, tập trung nghiên cứu và phát triển robot hình người và giải pháp công nghệ tiên tiến. Đơn vị này sẽ lập trung tâm R&D tại Mỹ để thu hút nhân tài toàn cầu và hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu. Bài báo cho biết VinMotion đã ra mắt hai mẫu robot hình người trong năm trước đó.
Tự động hóa công nghiệp đã đi trước
Theo Báo Đầu tư ngày 25/10/2026, robot trong nhà máy và kho vận ở Việt Nam đã có những con số đáng kể: trung tâm khai thác của Viettel Post tại Quang Minh dùng hàng trăm robot tự hành, công suất 1,4 triệu bưu phẩm mỗi ngày, độ chính xác phân loại tới 99,99%; nhà máy VinFast Hải Phòng có 1.200 robot ABB, mức tự động hóa khoảng 90%, sản xuất 43 xe mỗi giờ. Thị trường tự động hóa sản xuất trong nước ước đạt 1,15 tỷ USD năm 2025 và có thể lên 3,12 tỷ USD vào năm 2032.
Về chính sách, Quyết định 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 đưa robot và tự động hóa vào nhóm 10 công nghệ chiến lược ưu tiên.
Chuyên gia nói gì về cơ hội
- Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc NIC, đề xuất chính sách theo ba nhóm: thể chế, nhân lực và R&D, hạ tầng và thị trường; kèm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và một chương trình quốc gia về AI hiện thân (embodied AI).
- Ông Byron Mason (RMIT) cho rằng cơ hội gần nhất của Việt Nam nằm ở điện tử, lắp ráp và kỹ thuật ứng dụng, xây dần qua linh kiện, hệ truyền động, tích hợp và bảo trì.
- Bà Chu Cẩm Thơ (Phenikaa) nhận xét mức độ ứng dụng robot của doanh nghiệp Việt còn thấp và nhà sản xuất trong nước chưa tạo đủ niềm tin với người dùng.
Các ý kiến này khá thống nhất: thay vì đặt mục tiêu sản xuất robot hình người số lượng lớn để cạnh tranh về giá với Trung Quốc, Việt Nam có thể đi vào các khâu trong chuỗi cung ứng mà nhân lực kỹ thuật trong nước làm được, đồng thời tích lũy dữ liệu và kinh nghiệm triển khai thực tế.
Vì sao robot hình người vẫn khó vào nhà máy
Ngay cả với những con số tăng vọt, robot hình người còn ba rào cản lớn:
- Chi phí so với hiệu quả. Một cánh tay robot công nghiệp cố định thường làm một thao tác nhanh và chính xác hơn robot hai chân. Hình dáng người chỉ có lợi trong môi trường thiết kế cho người như kho hàng cũ, cửa hàng, nhà ở.
- Dữ liệu và khả năng tổng quát. Sự bùng nổ trung tâm huấn luyện cho thấy ngành vẫn đang thiếu dữ liệu để robot làm được việc mới mà không cần lập trình lại.
- An toàn khi làm cạnh người. Robot nặng, di chuyển tự do trong xưởng đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn và bảo hiểm rõ ràng.
Những tác động lên việc làm, câu hỏi mà nhiều người lao động đặt ra khi thấy robot hình người, được phân tích trong bài tác động của tự động hóa đến thị trường lao động. Còn phần "bộ não" điều khiển robot, tức các mô hình AI học từ dữ liệu, có liên hệ với kiến thức trong bài phân biệt Deep Learning và Machine Learning.
Điều đáng theo dõi trong năm tới
Với người quan tâm tới ngành, vài tín hiệu sẽ cho biết cuộc đua đi về đâu: robot hình người có rời trung tâm huấn luyện để vào dây chuyền thật với số lượng lớn hay không; các hãng Trung Quốc có cải thiện được lợi nhuận hay không; và doanh nghiệp Việt Nam, từ VinMotion tới các nhà cung cấp linh kiện, có công bố hợp đồng triển khai thương mại cụ thể thay vì chỉ video trình diễn. Với sinh viên kỹ thuật, các mảng cơ điện tử, điều khiển, thị giác máy tính và AI cho robot là những hướng có nhu cầu tuyển dụng rõ ràng trong vài năm tới.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam đã sản xuất được robot hình người chưa?
VinMotion thuộc Vingroup đã ra mắt các mẫu robot hình người và đầu tư mở rộng nghiên cứu sang Mỹ. Tuy nhiên chưa có số liệu công khai về sản xuất hàng loạt hay bán thương mại quy mô lớn.
Robot hình người giá bao nhiêu?
Giá rất rộng. Theo VnExpress International, dòng U1 của UBTech bán từ 119.800 nhân dân tệ, còn mẫu Matrix-3 của Matrix Robotics khoảng 99.000 USD. Đây là giá tại thị trường nước ngoài, chưa có giá bán chính thức tại Việt Nam.
Robot hình người có thay thế công nhân nhà máy không?
Trước mắt khó thay diện rộng vì chi phí và độ tin cậy. Trong nhà máy, robot công nghiệp chuyên dụng và robot tự hành trong kho vẫn là lựa chọn phổ biến hơn.
Vì sao Trung Quốc chiếm gần hết thị trường robot hình người?
Trung Quốc có chuỗi cung ứng linh kiện, động cơ, pin hoàn chỉnh, nhiều startup được rót vốn và nhu cầu nội địa lớn, trong đó có các trung tâm huấn luyện robot mua số lượng lớn.



